Arterijska hipertenzija

 Arterijska hipertenzija (povišen krvni tlak) je, prema Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji (WHO), stanje u kome je sistolni (tzv. gornji) tlak povišen preko 140mmHg, a dijastolni ili donji preko 90mmHg. Ova definicija hipertenzije se odnosi na sve osobe koje su starije od 18 godina. Može se javiti kao izolovana sistolna ili dijastolna hipertenzija, ali su najčešće povišene obje vrijednosti krvnog arterijskog tlaka.

 

Arterijska hipertenzija

 

Arterijska hipertenzija je u današnje vrijeme jedna od najčešćih bolesti. Smatra se da 1/3 odrasle populacije ima tlak koji bi se morao redovito kontrolisati i liječiti, ali se ovaj postotak mijenja po regijama i to u zavisnosti od načina ishrane, fizičke aktivnosti i životne dobi. Vjerovatno da nema osobe koja bar jednom nije imala probleme sa povišenim krvnim tlakom. Posebno je problematično što pacijenti ne poštuju savjete doktora pa se liječe samostalno, bez konsultacija ili čak i protivno ljekarskim savjetima. Pacijenti pri tome preskaču uzimanje lijekova, smanjuju dozu i trajanje liječenja.

 

Uzrok nastanka

 

Hipertenzija se najčešće (u 95-97% slučajeva) javlja kao idiopatska tj. nepoznatog porijekla. U preostalom procentu (3-5%) hipertenzija je posljedica poznatih bolesti drugih organa i sistema. Mnogi faktori utiču krvni tlak, kako oni unutrašnji tako i spoljnji. Krvni arterijski tlak povećavaju prekomjerni unos soli i tečnosti, gojaznost, pretjerani unos alkohola i kafe, pušenje,a posebno fizička neaktivnost.

 

 Simptomi

 

Povišen arterijski krvni tlak je vrlo često bolest koja protiče bez ili sa vrlo malo simptoma. Pacijenti sa povišenim krvnim tlakom mogu imati vrlo raznolike simptome, ovisno od toga da li je još neki organski sistem napadnut ili oštećen dugogodišnjom hipretenzijom. Procenat pacijenata koji pristaju na liječenje hipertenzije dramatično se povećava nakon što počnu osjećati simptome i tegobe koji su izazavani hipertenzijom. Najčešće pogođeni organi u hipertenziji su: srce, oči, bubrezi i krvni sudovi. Ne zaboravite da je hipertenzija vrlo važan (tzv. veliki) faktor kardiovaskularnog rizika i da pacijenti koji imaju hipertenziju oboljevaju desetak godina ranije od koronarne arterijske bolesti (angina pektoris i srčani udar) u usporedbi sa svojim vršnjacima koji su bez hipertenzije. Najčešći simptomi kod hipertenzije su: glavobolje (osobito u potiljačnom predjelu), nesvjestice, zujanja u ušima, nestabilnost pri hodu, bol ili slične senzacije u grudima, nedostatak zraka, osećaj ubrzanog ili nepravilnog srčanog rada itd.

 

 Dijagnoza

 

Dijagnoza hipertenzije se postavlja relativno lako. Veoma je važno mjerenje krvnog tlaka u kućnim uslovima, jer je dokazano da pacijenti imaju veće vrijednosti krvnog tlaka u ordinaciji kod ljekara nego u kućnim uslovima (tzv. sindrom bijelog mantila). Krvni tlak se mjeri po mogućnosti u istom položaju, u isto ili slično vrijeme tokom dana, na istoj ruci i istim aparatom. Obično se uz vrijednosti krvnog tlaka i pulsa mjere i zapisuju nekoliko sedmica dva puta na dan, kako bi se obje vrijednosti dovele u međusobni odnos i potvrdilo postojanje hipertenzije. Nije preporučljivo odmah ordinirati terapiju, jer se nekada radi i o prolaznim povišenjima krvnog tlaka. Pacijentima sa hipertenzijom treba uraditi laboratorijske analize (da se utvrdi eventualno prisustvo oštećenja bubrega), pregled očnog dna, EKG, a po potrebi i rendgenski snimak pluća i srca i ultrazvučni pregled srca. Također, nakon svega pacijenta treba pregledati kardiolog, koji će predložiti plan daljnjeg ispitivanja i potom načine tretiranja hipertenzije.

 Liječenje

Liječenje hipertenzije se odvija postupno. Prvenstveno se na osnovi ranije spomenutih bilježenja vrijednosti krvnog tlaka i pulsa potvrđuje višesedmična ili čak višemjesečna hipertenzija. Nakon uvida u povišene vrijednosti krvnog tlaka i pozitivnih laboratorijskih i dijagnostičkih pokazatelja, počinje se bez posebnog odgađanja sa mjerama tzv. higijensko-dijetetskog tretmana što podrazumeva:

  • smanjenje unosa soli i tečnosti < 3 g na dan (najlakša, najbrže provodljiva i najjeftinija hig. dijetetska mjera, ali se obavezno informišite šta to znači 3g soli na dan u svakodnevnoj praksi),
  • smanjenje TT- tjelesne težine (najvažnije je da se koriguje TT- adekvatnom dijetom, a za smanjenje 5kg TT smanjuje se krvni tlak za oko 5mmHg),
  • povećanje fizičke aktivnosti (povećanjem fizičke aktivnosti krvni tlak se može smanjiti za 5-10mmHg),
  • smanjen unos kafe, a posebno alkohola (posrijedi je smanjenje opterećenja količinom tekućine koja se unosi u organizam)

NAPOMENA! Iz naprijed navedenog proizilazi da pacijenti koji nemaju oštećenja ciljnih organa mogu higijensko dijetetskim mjerama normalizirati vrijednosti krvnog tlaka, izbjegavajući tako medikamentozni tretman!

Potrebno je mjeriti vrijednosti krvnog tlaka i u stojećem stavu, a radi mogućeg postojanja ortostatske hipotenzije (naglog pada krvnog tlaka nakon iznenadnog ustajanja), jer to utiče na izbor antihipertenzivnog tretmana.

U liječenju hipertenzije koristi se i više različitih grupa lijekova:

  • ACE inhibitori (Tritace, Lopril, Enalapril),
  • Beta blokatori (Byol, Corvitol, Atenolol),
  • Antagonisti kalcijuma (Amlopin, Lercanil, Norvasc)
  • Diuretici (Lodix, Torem, Aldactone),
  • AT1 blokatori (Valsartan, Losartan),
  • Blokatori alfa i beta receptora (Carvedilol) itd.

Lijekove za liječenje hipertenzije, kao i za druge bolesti može Vam preporučiti i ordinirati samo doktor medicine.

Prijatelji KECS-a

Društvene mreže

BMI kalkulator

BMI Calculator
Imperial    Metric
ft in
lbs
Powered by Easy BMI Calculator

<