Perikarditis

Perikarditis predstavlja upalni proces koji zahvata srčanu kesu – perikard. Može biti izolovan ili udružen sa miokarditisom i endokarditisom, kada se govori o pankarditisu. Javlja se kao primarna manifestacija zapaljenja perikarda ili kao sekundarna pojava u sklopu drugih bolesti.

 

 Učestalost

 

Učestalost se kreće od 2 do 6%, dok se klinički otkrije kao jedan na hiljadu bolničkih prijema, što ukazuje na činjenicu da često ostaje neprepoznat. Češći je kod muškaraca i odraslih, nego kod žena i dece.

 

 Uzroci nastanka

 

Veliki je broj faktora koji dovode do nastanka perikarditisa, pa se on i klasifikuje prema uzročniku ili bolesti čija je manifestacija ili komplikacija:

  • Infektivni perikarditis
    • virusni (coxsackie A i B, echovirus, adenovirus, ebstein-barr, varicella, mumps, HIV);
    • bakterijski (stafilokokni, pneumokokni, streptokokni, gram negativne bakterije itd);
    • gljivični (histoplazmoza, aspergilloza, kandida, blastomikoza)
    • parazitni (amebijaza, toksoplazmoza, ehinokokoza)
  • Idiopatski, uremički, neoplastički perikarditis (metastaze karcinoma pluća, dojke, melanoma, leukemije,..),
  • Perikarditis u toku infarkta miokarda, postiradijacioni, traumatski perikarditis, Perikarditis povezan sa oboljenjima vezivnog tkiva (sistemski eritematozni lupus, reumatodni artritis, sklerodermija, reumatska groznica,..),
  • Perikarditis u sklopu drugih inflamatornih oboljenja (sarkoidoza, amiloidoza)
  • Perikarditis izazvan lijekovima
  • Perikarditis u sklopu miksedema i
  • Traumatski perikarditis nakon oštećenja miokarda i perikarda.

 

 Akutni perikarditis

 

Pericarditis sicca (suhi perikarditis) je sindrom izazvan upalom perikarda najčešće virusima. U početku se javljaju povišena temperatura, bol u mišićima, znojenje, groznica, opšta malaksalost, gubitak apetita. Najkarakterističniji simptom je bol u grudima, lokalizovan iza grudne kosti, često se širi u vrat i lijevu lopaticu. Ima karakter stezanja, pojačava se pri dubokom udahu, ležanju na leđima, kašlju, okretanju, a smanjuje u sjedećem položaju i naginjanju prema naprijed. Auskultacijom se čuje karakteristično perikardno trenje.

Perikarditis exsudativa – perikardni izljev može da nastane kao odgovor na oštećenje perikarda svim uzročnicima i može biti serozan, bistar, gnojav, hemoragičan (prisustvo krvi u izlivu) i hilozan. Manji izljevi su asimptomatski ali kod većih bolesnik se žali na stalan bol ili pritisak u grudima, otežano disanje, otežano gutanje, kašalj, štucanje i promuklost.

 

 Tamponada srca

 

Podrazumijeva kompresiju srca povećanim intraperikardnim pritiskom, koji ometa punjenje desnog srca. Može se razviti u svim oblicima perikarditisa. Bolesnici se žale na otežano disanje, bol u grudima, a karakterističan nalaz je Beckov trijas: snižen arterijski, a povišen venski pritisak i smanjene amplitude kontrakcija srca. Stanje sviesti je poremećeno, bolesnici su blijedi, oznojeni, ubrzano dišu, odaju utisak životno ugroženih pacijenata. Medicinska pomoć takvim pacijentima mora biti brza i efikasna.

 

 Hronični perikarditis

 

Percarditis constrictiva – podrazumeva prisustvo čvrstog, fibrozno zadebljalog ili kalcifikovanog perikarda koji ograničava pokrete i punjenje srca. Najvažniji klinički simptomi su zamaranje, otežano disanje i kašalj. Vratne vene su nabrekle, jetra je uvećana, a u odmaklom stadiju postoji i ascites (prisustvo tečnosti u trbuhu) i edemi (otoci) na donjim ekstremitetima.

Parcijalni perikarditis i parcijalna konkrecija srca – javljaju se adhezije (priraslice) između dva lista perikarda, između perikarda i srca ili između perikarda i susjednih struktura grudnog koša. Bolesnici se žale na otežano disanje pri naporu, bolove u grudima i osećaj preskakanja srca.

Hronični perikardni izljev – podrazumijeva perzistiranje izljeva duže od 6 mjeseci. Uglavnom se dobro toleriše, a može postojati osećaj težine u grudnom košu, otežano disanje pri naporu, kašalj i promuklost.

 

 Dijagnoza

 

Dijagnoza se postavlja na osnovu:

  • Anamneze (detaljni podaci o bolesti),
  • Kliničkog pregleda,
  • EKG-a,
  • Rendgenskog nalaza,
  • Ultrazvuka srca,
  • CT-a i
  • Magnetne rezonance

 

 Liječenje

 

Liječenje akutnog perikarditisa uključuje hospitalizaciju, ležanje do prestanka bolova i povišene temperature. Primjenjuju se antimikrobni lijekovi, analgetici ili nesteroidni antiinflamatorni lijekovi. U upornijim slučajevima treba primjeniti kortikosteride. Jedina efikasna terapija tamponade srca je evakuacija tečnosti, a liječenje hroničnih oblika podrazumijeva hirurške resekcije izmijenjenog perikarda. Jedan od standardnih efikasnih lijekova za hronične oblike je kolhicin. Potencijalno je opasan.

Prijatelji KECS-a

Društvene mreže

BMI kalkulator

BMI Calculator
Imperial    Metric
ft in
lbs
Powered by Easy BMI Calculator